[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: ::
:: دوره 2، شماره 1 - ( 12-1397 ) ::
جلد 2 شماره 1 صفحات 69-92 برگشت به فهرست نسخه ها
از شکار تا کارزار: مضامین رزمی و نظامی در نقاشی قاجار
ریحانه کشتگر قاسمی1، علیرضا بهارلو*2
1- دانشجوی ارشد نقاشی، دانشگاه شاهد.
2- دکتری هنر اسلامی، دانشگاه تربیت مدرس (نویسندۀ مسئول).
چکیده:   (534 مشاهده)
هنرهای تصویری عصر قاجار دارای مضامین و موضوعات مختلفی است که حوزۀ نظامی‌نگاری یا ثبت و نگاشت وقایع رزمی یکی از آنهاست. آثار متعدد این حوزه که در رسانه‌های گوناگون هنری، از نقاشی رنگ روغن و آبرنگ تا دیوارنگاری و کاشیکاری و چاپ سنگی و لاکی‌کاری جلوه‌گر هستند، در طول زمان شاهد تغییراتی در عناصر و مؤلفه‌های بصری خود بوده‌اند که این مسأله ناشی از تحولات سیاسی، منطقه‌ای و نظامی عصر قاجار و بازتاب آنها توسط نقاشان و چهره‌پردازان در هنرهای بصری است. بستر نوسازی و به‌روزرسانی ارتش ایران را می‌توان در عصر فتحعلی‌شاه و با مساعی عباس‌میرزا دانست. این سیرِ پیش‌رونده که نقش و تأثیر غرب در آن محسوس و عیان است، در دوران جانشینان این سلسله و اخلاف آنان، به‌ویژه از دورۀ سلطنت محمدشاه به بعد، با روندی متأثر از دستاوردهای نظامیِ کشورهای اروپایی به حیات خود ادامه داد. نمود این روند، پیش از همه، در ظاهر قشون، از جمله جامۀ رزم (اونیفورم)، تجهیزات و تسلیحات، و حرکات و سکنات جنگجویان و سپاهیان پدیدار می‌گردد. بر این اساس، پژوهش حاضر که به روش تاریخی و توصیفی - تحلیلی انجام گرفته، با دو پرسش عمده روبه‌رو است: نخست اینکه پرتره‌ها و رویدادهای نظامی چه جایگاهی را در هنر قاجار به خود اختصاص داده‌‌اند؟ و دیگر آنکه تک‌چهره‌های سلطنتیِ شاهان قاجار و رجال و سربازان، در هیئت و پوشش نظامی، از آغاز پایه‌ریزی این سلسله‌ چه تغییراتی به خود دیده و این تحولات ناشی از چه مسائلی بوده‌اند؟ نتایج حاصل، حاکی از آن بوده است که حیطۀ تصویرگری نظامی، با توجه به وفور آثار موجود و هویت بصری‌شان، به‌عنوان یکی از مضامین رایج در هنر قاجار، قابلیت تخصیص گروه یا زیرمجموعه‌ای مستقل را داراست. از طرفی، با ورود دانش و تخصص نظامی غرب، نخست سپاه ایران آرایش و پوششی یکسان به خود گرفت و این تغییر در شخص پادشاه و ولیعهد، به‌عنوان سرآمدان نظام و بعدتر در رجال و درباریان و دست آخر در خارج از فضای دربار، رونق و گسترش یافت.
واژه‌های کلیدی: دورۀ قاجار، هنر نقاشی، مضمون رزمی، مراتب نظامی، شکارگاه.
متن کامل [PDF 6682 kb]   (322 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1398/7/6 | پذیرش: 1398/10/5 | انتشار: 1398/11/14
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Keshtgar Ghasemi R, Baharlou A. From Hunting to Battle: Martial and Military Themes in Qajar Painting. Journal of Iranian Handicrafts. 2019; 2 (1) :69-92
URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-124-fa.html

کشتگر قاسمی ریحانه، بهارلو علیرضا. از شکار تا کارزار: مضامین رزمی و نظامی در نقاشی قاجار. نشریه هنرهای صناعی ایران. 1397; 2 (1) :69-92

URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-124-fa.html



دوره 2، شماره 1 - ( 12-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه هنرهای صناعی ایران Journal of Iranian Handicrafts
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4227