[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: ::
:: دوره 3، شماره 1 - ( 11-1399 ) ::
جلد 3 شماره 1 صفحات 163-174 برگشت به فهرست نسخه ها
بازتاب اسطورۀ "گاوماهی" در هنر ایرانی بر اساس منابع کهن، با محوریت قالیچه تصویری
حسن عزیزی*1، زهرا ده ده جانی2
1- عضو هیأت علمی دانشگاه حضرت معصومه، دانشکده هنر، گروه فرش.
2- دانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه فرش، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه کاشان.
چکیده:   (65 مشاهده)

استمرار و تداوم نقوش و تصاویر اسطوره‌ای در هنرهای ایرانی، نشانۀ بازتاب و پیوند اندیشه‌های مردمانی است که باورها و اعتقادات خویش را به شیوه‌های هنرمندانه در این آثار به تصویر کشیده‌اند. هدف این نوشتار، تحلیل و تبیین یکی از اندیشه‌های باستانی و جهان‌شناختی مردمان ساکن فلات ایران با عنوان گاوماهی است. لزوم و اهمیت انجام این پژوهش، آشنایی با وسعت موضوعات  به‌کار رفته در هنر مردمان دیرین و منشاء به‌کارگیری نقوش و اهمیت این نقوش در گذشته و خلاء آنها در عصر حاضر است. محور اصلی پژوهش حاضر، بر تأویل و رمزگشایی پیکر فرشته یا الهۀ ایستاده روی گاو (در فرش گاوماهی) متمرکز گردیده است. روش تحقیق این مقاله، توصیفی- تحلیلی، با رویکرد تطبیقی و با استفاده از روش بازتاب است و شیوۀ جمع‌آوری اطلاعات آن، کتابخانه‌ای است. نتایج به‌دست آمده از پژوهش، مؤید تداوم بازتاب مسایل فرهنگی و اجتماعی بر آثار هنری و ارتباط موضوعی اسطورۀ گاوماهی در ادبیات کهن، فرهنگ عامه و هنر ایرانی تا اواخر دوره قاجار است. شخصیت زن ایستاده (دنیا) در فرش مورد بررسی، «سپندارمذ»، فرشتۀ موکل و نگهبان زمین از طرف اهورامزدا و حامی حیوانات است که خویشاوندی نزدیکی با «مامِ مهین»1 دارد. علاوه بر آن، تصویر گاو با حیوانات درون‌ترکیبی2، پیکر «گاوِ یکتا آفریده» (ایوکدات)، همان گاوِ نخستین است. گردهمایی حیوانات بر پیراهن فرشته و پیکر گاو، بازسازی مجدد پیکر اولیه و ازلیِ مام مهین و گاو یکتا آفریده، در عصر آفرینش مینوی اهورامزداست.

واژه‌های کلیدی: بازتاب فرهنگ، اسطوره، فرش دستباف، گاوماهی، سپندارمذ.
متن کامل [PDF 659 kb]   (25 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1399/2/11 | پذیرش: 1399/6/20 | انتشار: 1399/11/11
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Azizi H, Dahdahjāni Z. The Manifestation of "Cow-fish" Myth in Iranian Art on the basis of Ancient Sources, with an Emphasis on Pictorial Rugs. Journal of Iranian Handicrafts. 2021; 3 (1) :163-174
URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-148-fa.html

عزیزی حسن، ده ده جانی زهرا. بازتاب اسطورۀ "گاوماهی" در هنر ایرانی بر اساس منابع کهن، با محوریت قالیچه تصویری. نشریه هنرهای صناعی ایران. 1399; 3 (1) :163-174

URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-148-fa.html



دوره 3، شماره 1 - ( 11-1399 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه هنرهای صناعی ایران Journal of Iranian Handicrafts
Persian site map - English site map - Created in 0.04 seconds with 30 queries by YEKTAWEB 4269