[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: ::
:: دوره 1، شماره 1 - ( 3-1396 ) ::
جلد 1 شماره 1 صفحات 5-20 برگشت به فهرست نسخه ها
مطالعۀ شیوۀ ساخت و اجرای تزیینات برجسته و زراندود در سفال مینایی دوران میانی اسلامی در ایران
چکیده:   (774 مشاهده)
سفال مینایی به گروهی از سرامیک، با نقاشی رولعابی و تزیینات پیکره ای، هندسی و گیاهی اشاره دارد که در بسیاری
موارد به کتیبه های نسخ متمایل به رقاع و کوفی مزین بوده و گاهی با تزیینات برجسته کاری و طلایی آراسته شده
است.  با استناد به سفا ل های مینایی کتیبه دار، سفال مینایی در دورۀ بسیار کوتاهی(در حدود شصت سال) در ایران
رواج داشته و سپس از بین رفته است. با توجه به اهمیتی که شناخت تکنولوژی های فرامو ش شده در هویت بخشی
به فرهنگ و تمدن یک سرزمین دارد، مطالعه در شیوۀ ساخت و تزیینات این گونه هنرهای فرامو ش شده، به گونه ای
حفاظت از آن  به عنوان اثری ناملموس محسوب می شود. در این پژوهش، شناخت فناوری برخی تزیینات روی سفال
مینایی از جمله برجسته کاری و زراندود، مورد توجه قرار گرفته است. این پژوهش مبتنی بر شیوۀ تجربی تحلیلی است
که با استفاده از اسناد و منابع کتابخانه ای و مطالعات دستگاهی، روی سفا ل های مینایی انجام شده است.
با کمک مطالعات دستگاهی و آزمایشگاهی، گسترۀ دانش فناوری مربوط به تزیینات سفال مینایی، از لحاظ ساختار
شیمیایی و میکروسکوپی مورد توجه قرار گرفته است. مطالعات تکمیلی، بررسی سند مکتوب عرایس الجواهر و نفایس
الاطایب نوشتۀ ابوالقاسم عبدالله بن محمد بن علی بن ابی طاهر را شامل می شود. نتیجۀ نهایی نیز از مقایسۀ داده های
تکنولوژی و مستندات ابوالقاسم به دست آمده است. نتایج نشان می دهد که به منظور برجسته کردن سطح در سفال
مینایی، از دوغاب تشکیل شده از گل بدنه که میزان اکسید سرب بیشتری نسبت به ترکیبات بدنه دارد، استفاده شده
است.  بخش برجسته روی لعاب زمینه اجرا شده و سپس روی آن مجددا لعاب زده شده است. نتایج همچنین همسویی
داد ه ها را با متن رسالۀ وی تأیید می کند و نشان می دهد که در شیوۀ زراندود، از طلای به صورت ورق استفاده شده که
با کمک یک چسب آلی چسبانیده شده است. در مرحلۀ نهایی، ورق طلا  طی یک عملیات حرارتی، روی سطح تثبیت
شده است. بر اساس یافته های مزبور در بخش انتهایی پژوهش، به صورت تجربی، ورق طلا روی سطح لعاب چسبانیده
و با کمک حرارت روی لعاب تثبیت شد.
واژه‌های کلیدی: سفال مینایی، سفال مینایی برجسته، زراندود، عرایس الجواهر و نفایس الاطایب
متن کامل [PDF 1075 kb]   (454 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۷/۳/۱۰ | پذیرش: ۱۳۹۷/۳/۱۰ | انتشار: ۱۳۹۷/۳/۱۰
ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA


XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

A Technological Study of Making and Executing Raised and Gilded Ornaments on Mina’i Wares from the Medieval Islamic Period in Iran. Journal of Iranian Handicrafts. 2017; 1 (1) :5-20
URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-63-fa.html

مطالعۀ شیوۀ ساخت و اجرای تزیینات برجسته و زراندود در سفال مینایی دوران میانی اسلامی در ایران. نشریه هنرهای صناعی ایران . 1396; 1 (1) :5-20

URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-63-fa.html



دوره 1، شماره 1 - ( 3-1396 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه هنرهای صناعی ایران Journal of Iranian Handicrafts
Persian site map - English site map - Created in 0.06 seconds with 32 queries by YEKTAWEB 3961