[صفحه اصلی ]   [Archive] [ English ]  
:: ::
:: دوره 2، شماره 1 - ( 12-1397 ) ::
جلد 2 شماره 1 صفحات 17-34 برگشت به فهرست نسخه ها
تعامل صورت و محتوا در کشکول‌های فلزی دوران صفوی و قاجار
علیرضا شیخی*1، شعله تاتاری2
1- استادیار دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).
2- کارشناس ارشد هنر اسلامی، گروه هنر اسلامی، موسسه آموزش عالی فردوس، مشهد، ایران.
چکیده:   (551 مشاهده)
استقرار سلسلۀ صفوی در ایران و شیوع فرقه‌های منتسب به صوفیه، ایجاب می‌کرد تا به ساخت کشکول که یکی از آلات قلندری و درویشی بوده و در مراسم و آیین‌های مرتبط با این فرقه‌ها استفاده می‌شد، اهمیت وافری داده شود. عناصر بصری نقش‌‌شده بر کشکول‌ها، نشر اندیشه و افکار درویشان را دربرداشته است. لذا هدف این پژوهش، بررسی صوری و محتوایی سی و چهار عدد از کشکول‌های فلزی دوران صفوی و قاجار است. بنابراین سوالات پژوهش عبارت است از: تعامل عناصر تزئینی کشکول‌ها و آداب درویشی چیست؟ و کشکول‌های فلزی این دو دوره، از نظر فرم، نقش و نماد چگونه‌اند؟ روش تحقیق، توصیفی و تحلیلی بوده و گردآوری اطلاعات آن، کتابخانه‌ای و با مراجعه به سایت موزه‌های خارجی و همچنین مراجعه حضوری به موزه‌های داخلی جهت مطالعه نمونه‌ها است. 
 نتایج پژوهش نشان می‌دهد که کاربرد کشکول نزد دراویش، علاوه بر آلات و وصله‌های درویشی و قلندری، وجه عاشورایی نیز داشته و در آیین سقایی و مراسم عزاداری عاشورا به کار می‌‌رفته است. از نظر فرم ظاهری نیز با سه نوع کشکول مواجهیم که در تزئین آنها از کتیبه‌هایی با مضامین شیعی و اشعار فارسی استفاده شده است. نقوش تزئینی نیز شامل نقوش انسانی، هندسی، حیوانی و گیاهی است. تکنیک‌های هنری مورد استفاده در تزئینات، شامل: قلمزنی، سیاه قلم، طلاکوبی روی فولاد، حکاکی، مشبک‌کاری و مرصع‌کاری است. نمادهایی نظیر اژدها، ماهی، مار و کشتی که در اجزا
و تزئینات کشکول به صورت رمزگونه یا در فرم ظاهری آن به کار رفته‌‌اند به تبعیت از اعتقادات و آرمان‌هایی است که دراویش مدعی آن‌ها بوده‌اند. 
واژه‌های کلیدی: |صفویه و قاجار|کشکول فلزی|نقوش و کتیبه|فرم و معنا. ،
متن کامل [PDF 3707 kb]   (479 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: 1397/12/20 | پذیرش: 1398/8/15 | انتشار: 1398/11/14
ارسال پیام به نویسنده مسئول

ارسال نظر درباره این مقاله
نام کاربری یا پست الکترونیک شما:

CAPTCHA



XML   English Abstract   Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Sheikhi A, Tatari S. A Study on the Interaction between Form and Content of Metal Kashkuls in the Safavid and Qajar Periods. Journal of Iranian Handicrafts. 2019; 2 (1) :17-34
URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-95-fa.html

شیخی علیرضا، تاتاری شعله. تعامل صورت و محتوا در کشکول‌های فلزی دوران صفوی و قاجار. نشریه هنرهای صناعی ایران. 1397; 2 (1) :17-34

URL: http://hsi.kashanu.ac.ir/article-1-95-fa.html



دوره 2، شماره 1 - ( 12-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها
نشریه هنرهای صناعی ایران Journal of Iranian Handicrafts
Persian site map - English site map - Created in 0.05 seconds with 29 queries by YEKTAWEB 4227