:: دوره 1، شماره 2 - ( 6-1397 ) ::
جلد 1 شماره 2 صفحات 65-80 برگشت به فهرست نسخه ها
مقایسه‌ای میان خرمهره در ایران و آثار مشابه آن در مصر باستان
انسیه سادات موسوی ویایه1، عباس اکبری2
1- کارشناس ارشد هنر اسلامی، دانشکدۀ معماری و هنر دانشگاه کاشان (نویسندۀ مسئول).
2- استادیار و عضو هیئت علمی دانشکده معماری و هنر دانشگاه کاشان.
چکیده:   (195 مشاهده)
اهمیت رنگ فیروزه‌ای در ایدئولوژی‌های باستانی، صنعتگران را به ساخت اشیائی با این رنگ ترغیب می‌کرد. سنگ فیروزه از دوران باستان توجه ایرانیان و مصریان را به خود جلب کرد و رنگ فیروزه‌ای مفهومی نمادین یافت. بررسی تعدادی از آثار بدل‌چینی فیروزه‌ای‌ رنگ متعلق به مصر باستان، شباهت چشمگیر میان شیوۀ تولید آنها و خرمهره‌های ایرانی را نشان می‌دهد. در طول دهه‌های اخیر و در پی اکتشافات باستان‌شناسان، خرمهرۀ ایران و آثار مشابه آن در مصر باستان بیشتر از گذشته مورد توجه محققان قرار گرفته‌اند، اما تاکنون مقایسه‌ای میان این تولیدات صورت نگرفته است. در پژوهش حاضر که به‌شیوۀ تاریخی تطبیقی و با بهره‌گیری از روش کتابخانه‌ای و میدانی انجام گرفته است، زمینه‌هایی چون زمان پیدایش، شیوه‌های تولید و جایگاه آثار مذکور در فرهنگ‌های ایرانی و مصری بررسی شده‌اند. مقایسۀ تطبیقی این تولیدات نشان می‌دهد که پیدایش آنها در هر دو تمدن سابقه‌ای طولانی دارد، اما شواهدی قاطع از تأثیر ایران بر مصر یا برعکس، در ساخت این آثار به دست نیامده است. در تولیدات هر دو کشور، مهره‌های زینتی، تعویذها، طلسم‌ها، ظروف، پیکره‌ها، نظرقربانی‌ها و کاشی‌های دیواری مشاهده می‌شود، اما مهر‌های استوانه‌ای تنها از ایران و زیورآلات کوچک مثل انگشترها تنها از مصر به دست آمده‌اند. این تولیدات که به تقلید از سنگ فیروزه ساخته می‌شدند، در ایران با تیشتر و در مصر باستان با الهۀ هاثور مرتبط بودند. عنصر اصلی سیلیس و استفاده از ترکیبات قلیایی برای ساخت لعاب، نقطۀ اشتراک این آثار است و در ترکیبات لعاب و شیوۀ لعابکاری آنها تشابهاتی دیده می‌شود.
 
واژه‌های کلیدی: خرمهره، آبی مصری، ایران، مصر باستان، فیروزه‌ای.
متن کامل [PDF 6622 kb]   (94 دریافت)    
نوع مطالعه: پژوهشي | موضوع مقاله: تخصصي
دریافت: ۱۳۹۶/۱۲/۱۴ | پذیرش: ۱۳۹۷/۵/۱۰ | انتشار: ۱۳۹۸/۳/۱۴


XML   English Abstract   Print



دوره 1، شماره 2 - ( 6-1397 ) برگشت به فهرست نسخه ها